HELMOND

De toren van de St. Lambertuskerk werd in de periode 1856-1861 gebouwd. De toren is van oorsprong 16de-eeuws, maar heeft in de loop der eeuwen een nieuwe ommanteling gekregen en is verhoogd. Daardoor is het oorspronkelijke karakter van de toren helemaal verloren gegaan. De toren telt nu vijf verdiepingen. Het uurwerk en de speeltrommel staan op de vierde verdieping. Op de vijfde verdieping staat het stokkenklavier in een ruime speelkamer.

In de jaren 1723 en 1724 goot Alexius Jullien een beiaard voor de Norbertijnenabdij te Postel in Belgisch Brabant. Dit spel bestond uit 25 klokken, met als zwaarste een klok van ongeveer 250 kg. Lang hebben de kloosterlingen er niet van kunnen genieten, want aan het einde van de 18e eeuw werden de kloosters door de Franse overheersers opgeheven. Vandaar dat de kloosterlingen in 1835 de klokken aan Helmond verkochten. Nadat door Petit & Fritsen enkele klokjes waren toegevoegd, werd de beiaard in de St. Lambertustoren gehangen.

Toch duurde het nog tot 1838 voordat de beiaard werkelijk over de stad klonk. Weer later werden door Petit & Fritsen enkele klokken hergoten en werden er in 1912 nog twee grote klokken toegevoegd. Vanaf dat jaar bestond de beiaard uit een chromatische klokkenreeks van 30 klokken.

Na de Tweede Wereldoorlog bleek de beiaard zo verwaarloosd, dat in 1953 een restauratie volgde. De meeste klokken werden daarbij door nieuwe vervangen. Van de oorspronkelijke 25 klokken van Alexius Julien zijn uiteindelijk maar 7 overgebleven en van de Petit & Fritsen klokken bleven alleen de twee uit 1912 over. Eijsbouts goot de 30 nieuwe klokken, zodat in 1953 een instrument van 47 klokken ontstond (de zwaarste klok weegt 632 kg). Drie klokken doen tevens dienst als luidklok.

In 2005 zijn de klokken tijdens een renovatie vanuit de lantaarn naar de vensters verplaatst en heeft Eijsbouts een 48ste klok gegoten die op de lage es-toets van het pedaal is aangesloten.

Te zelfder tijd is de 150 jaar oude speeltrommel, die elk kwartier automatisch een korte melodie laat klinken, gerenoveerd. De trommel, met een diameter van 140 cm, bevat 6000 ongebruikte vierkante gaten en 12000 ronde gaatjes. De pennen die in deze gaatjes worden gestoken lichten de hamers een beetje op, waarna de hamers bij het terugvallen kort tegen de klok slaan. Het versteken van een speeltrommel is al eeuwen ambachtelijk handwerk.